เผยแพร่3 พฤศจิกายน 2569

ภาค 2: น้ำทะเลขึ้น 65 เมตร น้ำมาจากไหน

ต่อจากภาคแรกที่ไทยเหลือแค่นิดเดียวเมื่อน้ำทะเลขึ้น 65 เมตร ภาคนี้ดูว่าน้ำมาจากไหน น้ำแข็งขั้วโลกเหนือละลายแล้วทำไมน้ำทะเลแทบไม่ขึ้น อะไรทำให้โลกร้อน และอีก 2,000 ปีน้ำอาจขึ้นแค่ไหน

DailyWhat ifน้ำทะเลขึ้นโลกร้อน

นี่คือภาคต่อของ What if: ถ้าน้ำทะเลขึ้น 65 เมตร ประเทศไทยจะเหลือแค่ไหน ภาคนั้นจบที่ไทยเหลือแค่นิดเดียว หลายคนถามต่อว่า น้ำเยอะขนาดนั้นมาจากไหน ด้านล่างสรุปจากแหล่งต้นทางที่ตรวจเมื่อ 3 พ.ย. 2569

น้ำแข็งในแก้ว กับน้ำแข็งในถาด

ลองนึกถึงแก้วชาเย็น พอน้ำแข็งในแก้วละลาย แก้วไม่ล้น เพราะน้ำแข็งลอยอยู่ในน้ำอยู่แล้ว NASA อธิบายว่าทะเลน้ำแข็งขั้วโลกเหนือก็แบบนี้ น้ำแข็งที่ลอยอยู่ในทะเลละลายแล้ว น้ำทะเลแทบไม่ขึ้น "เหมือนน้ำแข็งในแก้วน้ำ"

แต่ถ้าเทน้ำแข็งจากถาดลงไปในแก้วที่เต็มแล้ว ล้นทันที น้ำแข็งที่อยู่ บนแผ่นดิน อย่างกรีนแลนด์ แอนตาร์กติกา และธารน้ำแข็งบนภูเขา คือน้ำแข็งในถาด พอละลายไหลลงทะเล น้ำทะเลก็ขึ้น

65 เมตรของภาคแรกมาจากไหน

แผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์ ถ้าละลายหมดจะทำให้น้ำทะเลขึ้นราว 7.4 เมตร (Morlighem และคณะ 2017)
แผ่นน้ำแข็งแอนตาร์กติกา ราว 58 เมตร (Bedmap2, Fretwell และคณะ 2013)

รวมกันราว 65 เมตร ตัวเลขรวมนี้เราบวกเองจากสองงานวิจัย และเป็นเคสสุดโต่งที่ต้องใช้เวลานานมาก ไม่ใช่คำพยากรณ์

ตอนนี้ละลายเร็วแค่ไหน

ข้อมูลดาวเทียม GRACE ของ NASA ช่วงปี 2002–2025 พบว่ากรีนแลนด์เสียน้ำแข็งเฉลี่ยราว 264,000 ล้านตันต่อปี ส่วนแอนตาร์กติกาเสียราว 135,000 ล้านตันต่อปี

เทียบให้เห็นภาพ เขื่อนภูมิพลจุน้ำได้เต็มที่ 13,462 ล้านลูกบาศก์เมตร (กฟผ.) น้ำแข็ง 1 ตันละลายได้น้ำราว 1 ลูกบาศก์เมตร กรีนแลนด์จึงเสียน้ำแข็งเท่ากับน้ำเต็มเขื่อนภูมิพล เกือบ 20 เขื่อนทุกปี ตัวเลขเทียบนี้เราคำนวณเอง

ครึ่งหนึ่งไม่ได้มาจากน้ำแข็งเลย

IPCC AR6 สรุปว่าน้ำทะเลที่ขึ้นช่วงปี 1971–2018 มาจาก

ที่มา	สัดส่วน
น้ำทะเลอุ่นขึ้นแล้วขยายตัว	50%
ธารน้ำแข็งบนภูเขา	22%
แผ่นน้ำแข็งกรีนแลนด์และแอนตาร์กติกา	20%
การเปลี่ยนแปลงของน้ำบนบก	8%

IPCC ยังระบุว่าอัตราที่แผ่นน้ำแข็งละลายช่วงปี 2010–2019 เร็วขึ้นราว 4 เท่าเทียบกับปี 1992–1999

แล้วอะไรทำให้ร้อน

IPCC เขียนไว้ชัดว่า "ไม่ต้องสงสัยเลยว่ามนุษย์ทำให้บรรยากาศ มหาสมุทร และพื้นดินร้อนขึ้น" สาเหตุหลักคือก๊าซเรือนกระจกจากการเผาน้ำมัน ถ่านหิน และแก๊ส ก๊าซพวกนี้ปล่อยให้แสงแดดเข้ามาได้ แต่กักความร้อนที่โลกปล่อยออกไว้ เหมือนห่มผ้านวมนอนตอนแอร์เสีย

CO₂ ในอากาศ: NOAA ใช้ 280 ppm เป็นค่าตัวแทนอากาศก่อนยุคอุตสาหกรรม ค่าเฉลี่ยปี 2025 ที่ Mauna Loa อยู่ที่ 427.35 ppm สูงขึ้นราว 53%
อุณหภูมิ: WMO ยืนยันว่าปี 2024 เป็นปีที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยวัด สูงกว่าค่าเฉลี่ยปี 1850–1900 ราว 1.55 องศาเซลเซียส WMO ย้ำว่าการเกิน 1.5 องศาในปีเดียวไม่ได้แปลว่าเป้าหมายของความตกลงปารีสล้มเหลว เพราะเป้านั้นวัดเป็นค่าเฉลี่ยหลายสิบปี

น้ำจะขึ้นต่ออีกนานแค่ไหน

IPCC ระบุว่าน้ำทะเล "จะขึ้นต่อไปอีกหลายร้อยถึงหลายพันปี" และจะอยู่สูงไปอีกหลายพันปี (ความมั่นใจสูง) เพราะมหาสมุทรชั้นลึกยังอุ่นขึ้นต่อและแผ่นน้ำแข็งยังละลายต่อ

ส่วนตัวเลขระยะยาว IPCC ประเมินว่าในอีก 2,000 ปี น้ำทะเลเฉลี่ยทั้งโลกอาจขึ้น

ราว 2–3 เมตร ถ้าคุมโลกร้อนไว้ที่ 1.5 องศา
ราว 2–6 เมตร ถ้าร้อน 2 องศา
ราว 19–22 เมตร ถ้าร้อน 5 องศา

ตัวเลขชุดนี้ IPCC ให้ ความมั่นใจต่ำ เป็นค่าประเมินระยะยาวมาก ไม่ใช่พยากรณ์ช่วงชีวิตเรา ส่วนช่วงใกล้กว่านั้น ภาคแรกสรุปไว้แล้วว่าถึงปี 2100 IPCC ประเมินไว้ราว 0.3–1 เมตร ตามปริมาณก๊าซที่ปล่อย

แล้วกรุงเทพล่ะ

กทม. ระบุว่าพื้นที่กรุงเทพสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางเฉลี่ยราว 1.5 เมตร (ผ่านเดลินิวส์ 29 ส.ค. 2568) แค่ 2 เมตรก็สูงกว่าพื้นกรุงเทพโดยเฉลี่ยแล้ว ตัวเลขของ IPCC เป็นค่าเฉลี่ยทั้งโลก ไม่ได้บอกว่ากรุงเทพจะจมปีไหน และในคลิปไม่ได้นับเขื่อนกั้นน้ำหรือการทรุดตัวของดิน

สิ่งที่เรายังเลือกได้ คือจะไปทางสองเมตรหรือยี่สิบเมตร ถ้าต้องเลิกอย่างหนึ่งเพื่อโลก คุณยอมเลิกอะไร แอร์ รถ หรือหมูกระทะ คอมเมนต์บอกกันได้ที่คลิป

ที่มา

ภาพแผนที่และฉากในคลิปเป็นภาพประกอบที่ทำขึ้นเอง แผนที่น้ำท่วมไทยเป็นแบบจำลองง่าย ๆ จากภาคแรก ภาพน้ำแข็ง น้ำ ตึก และเขื่อนไม่ใช่สัดส่วนจริง ตัวเลขทั้งหมดมาจากแหล่งด้านบน