What if: ถ้าน้ำทะเลขึ้น 65 เมตร ประเทศไทยจะเหลือแค่ไหน
จำลองจากความสูงพื้นดินจริงว่าน้ำทะเลขึ้น 5, 10, 25 และ 65 เมตร จังหวัดไหนจมเกินครึ่ง จังหวัดไหนรอด พร้อมตัวเลขจริงตอนนี้จาก IPCC, NASA และงานวิจัย
คลิปวันนี้เป็นคำถามแบบ what if ไม่ใช่การพยากรณ์ เราเอาความสูงพื้นดินจริงจากดาวเทียมมาจำลองว่า ถ้าน้ำทะเลสูงขึ้นทีละระดับ แต่ละจังหวัดจะจมแค่ไหน ส่วนตัวเลขเรื่องน้ำทะเลตอนนี้ ตรวจจากแหล่งต้นทางเมื่อ 1 พ.ย. 2569
ตอนนี้น้ำทะเลขึ้นเร็วแค่ไหน
- IPCC AR6 (2564) ระบุว่าระดับน้ำทะเลเฉลี่ยโลกช่วง 2549–2561 ขึ้นปีละ 3.7 มม. ส่วน NASA รายงานอัตราปัจจุบันที่ราว 4.4 มม. ต่อปี
- ถึงปี 2100 IPCC ประเมินว่าน้ำทะเลน่าจะขึ้น 0.28–0.55 ม. ถ้าโลกลดการปล่อยก๊าซได้มาก และ 0.63–1.01 ม. ถ้าปล่อยหนักที่สุด (เทียบกับช่วง 2538–2557) และระบุว่าการขึ้น เกือบ 2 ม. ภายในปี 2100 "ตัดทิ้งไม่ได้" ในกรณีปล่อยหนัก แม้ความมั่นใจจะต่ำ
- กรุงเทพสูงจากระดับน้ำทะเลราว 1.5 ม. (ตัวเลขของ กทม. ตามที่เดลินิวส์รายงาน) งานวิจัยใน Ground Water (2567) พบว่าหมุดวัดในกรุงเทพทรุดลงเฉลี่ยราว 2.1 ซม. ต่อปี ในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งเร็วกว่าน้ำทะเลเฉลี่ยโลกขึ้นราวห้าเท่า (เป็นค่าเฉลี่ยในอดีต ไม่ใช่อัตราปัจจุบัน)
- Kulp & Strauss (Nature Communications, 2562) ประเมินว่าภายในปลายศตวรรษ ต่อให้ปล่อยก๊าซน้อย คนไทยราว 17% อาจอยู่บนพื้นที่ที่ต่ำกว่าระดับน้ำขึ้นสูงสุด เพิ่มจากราว 15% ในปัจจุบัน
- น้ำท่วมใหญ่ปี 2554 ซึ่งมาจากฝนและน้ำเหนือ ไม่ใช่น้ำทะเล กระทบ 66 จาก 77 จังหวัด คนเดือดร้อนกว่า 13 ล้านคน และสร้างความเสียหายกว่า 1.43 ล้านล้านบาท (World Bank, 2555)
ถ้าน้ำทะเลขึ้นทีละระดับ จังหวัดไหนจม
ตารางนี้นับจังหวัดที่พื้นที่จมเกินครึ่ง จากแบบจำลองที่อธิบายไว้ท้ายโพสต์
| น้ำขึ้น | พื้นที่ไทยที่จม | จังหวัดที่จมเกินครึ่ง |
|---|---|---|
| +5 ม. | ราว 3% | 4 จังหวัด: กรุงเทพ นนทบุรี สมุทรปราการ สมุทรสาคร |
| +10 ม. | ราว 7% | 10 จังหวัด: เพิ่มอยุธยา อ่างทอง ปทุมธานี นครปฐม นครนายก สมุทรสงคราม |
| +25 ม. | ราว 11% | 14 จังหวัด: เพิ่มสุพรรณบุรี สิงห์บุรี ชัยนาท ปัตตานี |
| +65 ม. | ราว 22% | 31 จังหวัด (รายชื่อด้านล่าง) |
ระดับ 65 ม. คือกรณีสุดโต่ง ถ้าน้ำแข็งบนแผ่นดินแอนตาร์กติกาละลายหมด น้ำทะเลจะขึ้นราว 58 ม. (Bedmap2) และกรีนแลนด์อีกราว 7.4 ม. (Morlighem และคณะ 2560) ตัวเลข 65 เป็นผลรวมที่เราบวกเอง และไม่ใช่สิ่งที่จะเกิดในชั่วชีวิตเรา IPCC บอกเพียงว่าภายในปี 2300 การขึ้นเกิน 15 ม. "ตัดทิ้งไม่ได้"
จังหวัดที่จมเกินครึ่งที่ +65 ม.: กรุงเทพ นนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ สมุทรสาคร สมุทรสงคราม นครปฐม พระนครศรีอยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี ชัยนาท สุพรรณบุรี นครสวรรค์ พิจิตร สระบุรี นครนายก ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง ตราด ภูเก็ต กระบี่ พังงา ตรัง สตูล นครศรีธรรมราช พัทลุง สงขลา ปัตตานี นราธิวาส
ใครรอด
ที่ +65 ม. ทั้งภาคอีสานและภาคเหนือแทบไม่โดน พื้นที่อีสานราว 80% สูงเกิน 150 ม. (โคราชค่ากลางราว 217 ม. ขอนแก่นราว 197 ม.) ส่วนเชียงใหม่ค่ากลางราว 800 ม. แต่ทะเลจะมาถึงสระบุรี ซึ่งติดกับโคราช
แบบจำลองนี้ทำยังไง และข้อจำกัด
- ความสูงพื้นดินมาจาก AWS Terrain Tiles ซึ่งในพื้นที่นี้มาจากดาวเทียม SRTM ความละเอียดราว 300 ม. ต่อจุด
- น้ำจะท่วมจุดไหน ต้องเป็นจุดที่ต่ำกว่าระดับน้ำ และมีทางต่อถึงทะเลผ่านพื้นที่ที่ต่ำกว่าระดับน้ำด้วย (แบบจำลองอ่างน้ำ)
- ไม่นับเขื่อน คันกั้นน้ำ ประตูระบายน้ำ และการทรุดตัวของดิน
- SRTM วัดความสูงของหลังคาและยอดไม้ไปด้วย ที่ลุ่มจึงดูสูงกว่าจริง 2–4 ม. (ในข้อมูลนี้กรุงเทพสูงราว 5 ม. ขณะที่ตัวเลขของ กทม. คือ 1.5 ม.) ที่ลุ่มจริงจึงอาจจมเร็วกว่าในคลิป และเราจึงเริ่มแผนที่ที่ +5 ม.
- เขตจังหวัดมาจาก geoBoundaries (© OpenStreetMap contributors, ODbL)
ที่มา
- IPCC AR6 WG1 Summary for Policymakers (2564)
- Global Mean Sea Level (NASA, เข้าถึง 1 พ.ย. 2569)
- เดลินิวส์ (29 ส.ค. 2568) อ้างข้อมูล กทม. เรื่องความสูงของกรุงเทพ
- Land subsidence in Bangkok (Ground Water, 2567)
- New elevation data triple estimates of global vulnerability to sea-level rise (Kulp & Strauss, Nature Communications, 2562)
- Thai Flood 2011: Rapid Assessment for Resilient Recovery and Reconstruction Planning (World Bank, 2555)
- Bedmap2 (Fretwell และคณะ, The Cryosphere, 2556)
- BedMachine v3 (Morlighem และคณะ, Geophysical Research Letters, 2560)
- AWS Terrain Tiles
- geoBoundaries: Thailand ADM1
ฉากการ์ตูนในคลิปเป็นภาพประกอบที่ทำขึ้นเอง ตัวเลขทั้งหมดมาจากแหล่งด้านบนและจากแบบจำลองที่อธิบายไว้