ซูเปอร์เอลนีโญ: ทำไมฝุ่นรอบนี้อาจหนักกว่าเดิม
กระทรวงสาธารณสุขเตือนว่า PM2.5 หน้าแล้งนี้มีแนวโน้มรุนแรงกว่าเดิม เพราะเอลนีโญกำลังแรงขึ้นกลางมหาสมุทรแปซิฟิก สรุปว่าเอลนีโญรอบนี้แรงแค่ไหน ไทยได้รับอะไร และอะไรที่ยังไม่ยืนยัน

เมื่อ 6 พ.ย. 2569 กระทรวงสาธารณสุขเตือนว่าหน้าแล้งนี้ฝุ่น PM2.5 มีแนวโน้มรุนแรงกว่าเดิม ต้นเหตุคือปรากฏการณ์ "ซูเปอร์เอลนีโญ" ที่กำลังแรงขึ้นกลางมหาสมุทรแปซิฟิก ข้อมูลด้านล่างตรวจเมื่อ 7 พ.ย. 2569
เอลนีโญรอบนี้แรงแค่ไหน
- ศูนย์พยากรณ์ภูมิอากาศของสหรัฐฯ (NOAA CPC) รายงานเมื่อ 8 ต.ค. 2569 ว่าผิวน้ำทะเลบางส่วนของแปซิฟิกตะวันออกแถบเส้นศูนย์สูตร ร้อนกว่าปกติเกิน 4°C
- NOAA ให้โอกาส 83% ว่าช่วง ต.ค.–ธ.ค. เอลนีโญรอบนี้จะแรงกว่าทุกรอบที่มีบันทึกตั้งแต่ปี 1950 ตัวเลขนี้เป็นความน่าจะเป็นจากแบบจำลอง ยังไม่ใช่สถิติที่เกิดขึ้นแล้ว
- องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) บอกว่าโอกาสที่เอลนีโญจะลากยาวถึง ก.พ. 2570 แทบจะ 100% และคาดว่าแปซิฟิกฝั่งตะวันตกจะแห้งกว่าปกติ
พายุไปไหน
NASA Earth Observatory รายงานว่าถึงปลายเดือน ต.ค. 2569 แปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือมีพายุที่ได้รับชื่อแล้ว 25 ลูก และเอลนีโญน่าจะมีส่วนทำให้พายุถูกดันขึ้นไปทางเหนือ เช่น ญี่ปุ่นและเกาหลี
ไทยได้รับอะไร
- นพ.ศราวุธ บุญสุข รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข บอกว่าซูเปอร์เอลนีโญทำให้แล้งยาว และ PM2.5 ปี 2570 มีแนวโน้มรุนแรงกว่าเดิม ให้เฝ้าระวังตั้งแต่ พ.ย. ถึง พ.ค.
- สั่งคุมเข้ม 40 จังหวัดเสี่ยง ในภาคเหนือ ภาคอีสาน และกรุงเทพฯ–ปริมณฑล ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ค่าฝุ่นเฉลี่ยเกิน 37.5 µg/m³ ติดกันมา 3 ปี
- กลุ่มเปราะบางราว 16 ล้านคน ได้แก่ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยโรคทางเดินหายใจหรือโรคหัวใจ
น้ำเพิ่งท่วม แต่ต้องเก็บน้ำ
กรมชลประทานรายงานเมื่อ 2 พ.ย. 2569 ว่าฤดูฝนปีนี้มีน้ำท่วมใน 62 จังหวัด และยังเหลือพื้นที่ได้รับผลกระทบ 11 จังหวัด แต่กรมต้องเริ่มสำรองน้ำไว้ใช้ต้นฤดูฝนปีหน้า โดยเฉพาะช่วง พ.ค.–ก.ค. 2570 ที่ฝนอาจทิ้งช่วง ตอนนี้เขื่อนทั่วประเทศมีน้ำราว 83% ของความจุ
สิ่งที่ยังไม่ยืนยัน
- ตัวเลขอย่าง "ปี 2570 ร้อนที่สุด 96%" "ร้อนขึ้น 3.8°C" หรือ "คนไทยเสียชีวิตจากความร้อน 5,000 คน" ที่แชร์กันในโซเชียล เราไม่พบแหล่งข้อมูลที่ระบุชื่อได้ จึงไม่ได้ใช้
- NOAA จะอัปเดตสถานการณ์เอลนีโญรอบถัดไปวันที่ 12 พ.ย. 2569 ตัวเลขข้างบนอาจเปลี่ยน
ในคลิปของเรา
- ภาพไทยจมควันพร้อมจุดไฟสีแดงเป็นภาพดาวเทียมจริงจาก NASA VIIRS ถ่ายเมื่อ 30 มี.ค. 2569 คือหน้าฝุ่นปีที่แล้ว ไม่ใช่ภาพปีนี้
- แผนที่สีแดงกลางแปซิฟิกเป็นข้อมูลอุณหภูมิผิวน้ำทะเลเทียบค่าปกติจริงจาก NASA JPL (MUR) วันที่ 5 พ.ย. 2569 ผ่าน NASA GIBS
- ภาพซูเปอร์ไต้ฝุ่นอินฟาเป็นภาพจริงจาก NASA Terra MODIS วันที่ 30 ต.ค. 2569
- ไอคอนพายุ กล่องพัสดุ และตัวละครการ์ตูนเป็น ภาพประกอบ ที่เราวาดเองเพื่อเล่าเรื่อง
ฝุ่นแถวบ้านคุณปีที่แล้วหนักแค่ไหน ปีนี้เตรียมอะไรไว้บ้าง เล่าให้ฟังได้ที่คอมเมนต์ใต้คลิป
ที่มา
- NOAA CPC: ENSO Diagnostic Discussion (8 ต.ค. 2569)
- WMO: Sea surface temperatures reflect strengthening El Niño (8 ต.ค. 2569)
- WMO: Western Pacific faces drier months as El Niño strengthens (5 พ.ย. 2569)
- NASA Earth Observatory: The Pacific's Busy Storm Season (3 พ.ย. 2569)
- Hfocus: "ซูเปอร์เอลนีโญ" เสี่ยงดัน PM2.5 ปี 70 รุนแรงขึ้น (6 พ.ย. 2569)
- สยามรัฐ: กรมชลฯ เปิดแผนบริหารน้ำฤดูแล้ง 69/70 (2 พ.ย. 2569)