บทความทั้งหมด
เผยแพร่

ไทยเคยประกาศสงครามใส่อเมริกา แต่โดนอ่านไม่ตอบ

ปี 2485 ไทยประกาศสงครามกับอังกฤษและอเมริกา อังกฤษรับว่าอยู่ในสถานะสงคราม แต่อเมริกาไม่ประกาศกลับ หลายคนเชื่อว่าเพราะทูตไทยไม่ยอมยื่น เอกสารฝั่งอเมริกาเล่าอีกแบบ

Dailyประวัติศาสตร์สงครามโลกครั้งที่ 2เสรีไทย

ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ไทยเคยประกาศสงครามกับอังกฤษและอเมริกา อังกฤษรับว่าอยู่ในสถานะสงครามกับไทย แต่อเมริกาไม่ประกาศสงครามกลับเลย เรื่องที่เล่าต่อกันมาคือ เพราะทูตไทยในวอชิงตันไม่ยอมยื่นคำประกาศ แต่เอกสารการทูตของอเมริกาเองเล่าลำดับเวลาอีกแบบ ด้านล่างสรุปจากเอกสารที่ตรวจเมื่อ 3 พ.ย. 2569

จากวันที่ญี่ปุ่นขึ้นบก ถึงวันประกาศสงคราม

  • 8 ธันวาคม 2484 ญี่ปุ่นยกพลขึ้นบกตามชายฝั่งอ่าวไทยหลายจุด เช่น สงขลา ปัตตานี ประจวบคีรีขันธ์ นครศรีธรรมราช สุราษฎร์ธานี และบางปู ราว 07.30 น. รัฐบาลสั่งให้หยุดยิง "ชั่วคราว" เพื่อรอคำสั่ง
  • 21 ธันวาคม 2484 ไทยลงนามเป็นพันธมิตรกับญี่ปุ่น
  • 25 มกราคม 2485 เที่ยงวัน ไทยประกาศสงครามกับบริเตนใหญ่และสหรัฐอเมริกา (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 59 ตอน 5) ในประกาศมีชื่อผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ 3 ท่าน และรับสนองโดยจอมพล ป. พิบูลสงคราม

อังกฤษรับ แต่อเมริกาเลือกไม่ประกาศ

อังกฤษได้รับแจ้งผ่านสวิตเซอร์แลนด์ แล้วประกาศใน London Gazette ว่าเกิดสถานะสงครามระหว่างสองประเทศ นับตั้งแต่เที่ยงวันที่ 25 มกราคมตามเวลาไทย

ฝั่งอเมริกา เอกสาร Foreign Relations of the United States (FRUS) ของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ บันทึกไว้ว่า

  1. 19 มกราคม 2485 หกวันก่อนไทยประกาศ อเมริกาตอบอังกฤษว่า "ควรยังไม่ประกาศ" สถานะสงครามกับไทยไปก่อน
  2. 28 มกราคม เมื่อข่าวการประกาศของไทยมาถึง ประธานาธิบดีรูสเวลต์เห็นด้วยกับนโยบาย "ทำเฉย" ต่อเรื่องนี้
  3. 2 กุมภาพันธ์ คำประกาศของไทยส่งถึงอเมริกาทางโทรเลขผ่านสวิตเซอร์แลนด์
  4. 7 กุมภาพันธ์ อเมริกาแจ้งอังกฤษว่ายังไม่มีเจตนาประกาศสงครามกับไทย และจะถือไทยเป็นดินแดนที่ศัตรูยึดครองในทางเศรษฐกิจและด้านอื่นๆ

แล้วทูตเสนีย์ล่ะ

ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช อัครราชทูตไทยในวอชิงตัน ส่งโทรเลขกลับมาตั้งแต่ 11 ธันวาคม 2484 ว่าจะทำตามเฉพาะคำสั่งที่เขาเห็นว่าเป็นเจตนาอันเสรีของรัฐบาล เขาไม่ยอมทำตามคำประกาศสงครามจริง และต่อมาเป็นผู้นำขบวนการเสรีไทยในอเมริกา

ส่วนฉากที่เขาเดินไปบอกรัฐมนตรีต่างประเทศคอร์เดลล์ ฮัลล์ว่าไม่ยื่น มาจากคำเล่าของเสนีย์เองในภายหลัง นักวิชาการไทยที่ค้นเอกสารในหอจดหมายเหตุสหรัฐฯ ยังไม่พบบันทึกการพบกันครั้งนั้น และพบว่าสถานทูตไทยได้รับข้อความคำประกาศเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ หลังจากอเมริกาตัดสินใจไปแล้ว การไม่ยื่นของเสนีย์จึงไม่ใช่เหตุผลที่อเมริกาไม่ประกาศสงคราม แต่ไม่ได้ทำให้ความกล้าของเขาน้อยลง

เสรีไทย และสายลับที่แพ้แม่ค้า

ในไทยมีปรีดี พนมยงค์ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เป็นผู้นำขบวนการเสรีไทย ใช้รหัสว่า "Ruth" ในเอกสารฝั่งอเมริกา หน่วย OSS ของอเมริกาฝึกคนไทยแล้วส่งกลับเข้าประเทศ ชุดแรกๆ กระโดดร่มลงจังหวัดแพร่เมื่อกันยายน 2487 ต่อมาเจ้าหน้าที่ OSS เองก็เข้ามาซ่อนตัวในกรุงเทพ

บทความของ CIA เล่าว่าบ้านลับของพวกเขาย้ายไปที่ใหม่ หลังจากแม่ค้าผลไม้ทักขึ้นมาเฉยๆ ว่าฝรั่งพวกนี้กินกล้วยเยอะจริงๆ

สงครามจบ แล้วบิลจากอังกฤษ

  • 16 สิงหาคม 2488 ประกาศสันติภาพในพระปรมาภิไธยรัชกาลที่ 8 โดยปรีดี พนมยงค์ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ระบุว่าการประกาศสงครามต่อสหรัฐอเมริกาและบริเตนใหญ่ "เป็นโมฆะไม่ผูกพันประชาชนชาวไทย" อเมริการับ เพราะไม่ได้ถือว่าไทยเป็นศัตรูมาตั้งแต่ต้น
  • 1 มกราคม 2489 ไทยลงนามความตกลงกับอังกฤษที่สิงคโปร์ ต้องคืนดินแดนที่ญี่ปุ่นยกให้ช่วงสงคราม (รัฐมลายู 4 รัฐ และเชียงตุง เมืองพาน) และส่งข้าวให้ฟรีสูงสุด 1.5 ล้านตัน ต่อมาเปลี่ยนเป็นการขายตามเป้า และลดเป้าลงในภายหลัง ส่วนดินแดนจากอินโดจีนคืนให้ฝรั่งเศสตามข้อตกลงเดือนพฤศจิกายน 2489
  • 15 ธันวาคม 2489 ไทยเข้าเป็นสมาชิกสหประชาชาติ ในชื่อ "สยาม"

ถ้าคุณเป็นอเมริกาตอนนั้น จะตอบไทยกลับว่าอะไร คอมเมนต์บอกกันได้ที่คลิป

ที่มา

ภาพถ่าย ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช จาก US Office of War Information และภาพคอร์เดลล์ ฮัลล์ จากหอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ (สาธารณสมบัติ) ฉากการ์ตูนและแผนที่ในคลิปเป็นภาพประกอบที่ทำขึ้นเอง ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริง

ไทยเคยประกาศสงครามใส่อเมริกา แต่โดนอ่านไม่ตอบ