บทความทั้งหมด
เผยแพร่

What if: ถ้าเมกา รัสเซีย จีน ยิงนิวเคลียร์ใส่กัน โลกจะร้อนจนจมจริงไหม

หลายคนคิดว่าสงครามนิวเคลียร์จะทำให้โลกร้อน น้ำแข็งละลาย โลกจม งานวิจัยบอกตรงข้าม: ควันไฟจะบังแดดจนโลกหนาว น้ำแข็งงอกเพิ่ม พืชไม่โต และคนอาจอดตายหลายพันล้าน

DailyWhat ifนิวเคลียร์ภูมิอากาศ

คลิปวันนี้เป็นคำถามแบบ what if ไม่ใช่ข่าว ไม่มีสงครามนิวเคลียร์เกิดขึ้นตอนนี้ หลายคนคิดว่าถ้ายิงนิวเคลียร์ใส่กันจริง โลกจะร้อนขึ้น น้ำแข็งละลาย แล้วโลกจะจม งานวิจัยที่มีอยู่ชี้ไปทางตรงข้าม คือ โลกจะหนาว ที่เรียกกันว่า "ฤดูหนาวนิวเคลียร์" (nuclear winter) ด้านล่างสรุปจากแหล่งต้นทางที่ตรวจเมื่อ 2 พ.ย. 2569

ตัวเลขทั้งหมดเป็นผลจากแบบจำลองคอมพิวเตอร์ ไม่ใช่คำทำนาย และงานวิจัยหลักที่ยกมาจำลองสงคราม สหรัฐฯ (กับพันธมิตร) กับรัสเซีย ไม่ได้รวมจีน

ทำไมถึงหนาว ไม่ใช่ร้อน

ระเบิดที่ตกใส่เมืองจะทำให้เกิดไฟไหม้ใหญ่ ควันดำจากไฟจะถูกพาขึ้นไปถึงชั้นสตราโตสเฟียร์ ซึ่งสูงกว่าเมฆฝน ฝนจึงชะควันลงมาไม่ได้ ควันจะกระจายห่อรอบโลกและบังแสงแดดอยู่หลายปี

งานของ Coupe และคณะ (2019, JGR Atmospheres) จำลองกรณีควัน 150 ล้านตันจากสงครามสหรัฐฯ กับรัสเซีย ด้วยแบบจำลองภูมิอากาศสองตัว ผลคืออุณหภูมิ ต่ำกว่าจุดเยือกแข็งทั่วซีกโลกเหนือส่วนใหญ่ แม้ในหน้าร้อน

งานของ Xia และคณะ (2022, Nature Food) ประเมินว่าในกรณีเดียวกัน พื้นที่ปลูกพืชจะเย็นลงเฉลี่ย ได้ถึง 14.8 องศาเซลเซียส หนักสุดในปีที่ 1–2 หลังสงคราม และยังเย็นอยู่นานกว่า 10 ปี

น้ำแข็งไม่ละลาย แต่งอกเพิ่ม

งานของ Harrison และคณะ (2022, AGU Advances) จำลองผลต่อมหาสมุทรในกรณีเดียวกัน ตามข่าวของ UCAR (8 ก.ค. 2565) ทะเลน้ำแข็งจะขยายลงมา ไกลถึงเซี่ยงไฮ้ และเกิดน้ำแข็งในทะเลที่ปกติไม่มีน้ำแข็ง เช่นทะเลญี่ปุ่น ทะเลบอลติก และทะเลแคสเปียน

ผู้วิจัยเขียนว่าการเปลี่ยนแปลงของน้ำแข็งในอาร์กติกน่าจะอยู่ไปอีก หลายพันปี และเรียกสภาพนี้ว่า "ยุคน้ำแข็งน้อยนิวเคลียร์" (Nuclear Little Ice Age) ส่วนมหาสมุทรจะใช้เวลาฟื้นหลายสิบปีที่ผิวน้ำ และหลายร้อยปีในน้ำลึก

ภาพน้ำแข็งบนแผนที่ในคลิปเป็น ภาพประกอบ ที่วาดจากคำบรรยายนี้ ไม่ใช่แผนที่จากงานวิจัย

แดดหาย ฝนลด พืชไม่โต

Xia และคณะ ประเมินว่าเมื่อแดดน้อยลงและอากาศเย็นลง ฝนมรสุมหน้าร้อนก็จะลดลงด้วย ในกรณีสงครามสหรัฐฯ กับรัสเซีย พลังงานจากพืชผลทั่วโลกจะลดลง ราว 90% ในปีที่ 3–4 หลังสงคราม และ คนอาจอดตายกว่า 5 พันล้านคน ส่วนกรณีสงครามอินเดียกับปากีสถาน ตัวเลขอยู่ที่กว่า 2 พันล้านคน

ผลนี้กระทบทั้งโลก ไม่ว่าประเทศไหนจะเป็นคู่สงคราม คนส่วนใหญ่จะไม่ได้ตายเพราะระเบิด แต่เพราะหิว

ผู้วิจัยบอกข้อจำกัดเองว่าใช้แบบจำลองภูมิอากาศ แบบจำลองพืชผล และแบบจำลองประมงอย่างละตัว และสมมติว่าไม่มีการค้าอาหารระหว่างประเทศ

แล้วไทยล่ะ

ต่อให้ไทยไม่โดนระเบิดสักลูก ผลข้างบนก็มาถึงเรา และยังมีอีกเรื่อง งานของ Bardeen และคณะ (2021) จำลองว่าความร้อนจากควันจะทำลายโอโซน ในกรณี 150 ล้านตัน โอโซนจะหายไปถึง 75% ทั่วโลก และ 65% ในเขตร้อน พอควันจางลง แดดที่ไม่มีอะไรกรองจะทำให้ ค่า UV ในเขตร้อนเกิน 35 ราว 4 ปี

เทียบกับมาตรฐานดัชนี UV ขององค์การอนามัยโลก ค่า 11 ขึ้นไปก็นับว่ารุนแรงสุดแล้ว สรุปคือ หนาวก็หนาว แดดก็แสบ ข้าวก็ไม่มีกิน

งานวิจัยเหล่านี้ไม่มีตัวเลขพืชผลของไทยแยกออกมา และไม่ได้บอกว่าไทยเป็นเป้าหมายหรือจะรอด

บอกตรงๆ: นี่คือแบบจำลอง

รายงานของ National Academies (2025) สรุปว่ายังมีความไม่แน่นอนและข้อมูลที่ขาดอยู่ในทุกขั้น ตั้งแต่ไฟจะไหม้แค่ไหน ควันจะขึ้นไปสูงและเยอะเท่าไร ไปจนถึงผลต่อภูมิอากาศ นักวิทยาศาสตร์ยังเห็นไม่ตรงกันในหลายเรื่อง

แต่งานวิจัยทุกชิ้นที่ยกมาชี้ไปทางเดียวกัน คือ โลกเย็นลง ไม่ใช่ร้อนจนจม

ถ้าต้องหนี จะไปอยู่ไหน

Xia และคณะ พบว่าออสเตรเลียเป็นข้อยกเว้นที่พืชผลกระทบน้อย และนิวซีแลนด์ได้รับผลน้อยกว่าที่อื่น ถ้าคุณต้องหนี จะไปอยู่ไหน คอมเมนต์บอกกันได้ที่คลิป

จำนวนหัวรบที่เห็นในคลิป (รัสเซีย 5,420 สหรัฐฯ 5,042 จีน 620) มาจาก SIPRI Yearbook 2026 อ่านเรื่องหัวรบและผลของระเบิดลูกเดียวเพิ่มได้ที่ What if: ถ้าแฮกเกอร์เจาะระบบนิวเคลียร์แล้วยิงออกไปจริง

ที่มา

ภาพแผนที่ในคลิปเป็นภาพประกอบที่ทำขึ้นเอง มิสไซล์ ควัน น้ำแข็ง หิมะ และเส้นบนแผนที่ไม่ใช่ข้อมูลการโจมตี เป้าหมาย หรือแผนที่จากงานวิจัย ตัวเลขทั้งหมดมาจากแหล่งด้านบน

What if: ถ้าเมกา รัสเซีย จีน ยิงนิวเคลียร์ใส่กัน โลกจะร้อนจนจมจริงไหม